Zelf doen versus door anderen laten doen bij woningverbetering: wat gebeurt er nu eigenlijk?

Leveranciers, categoriemanagers, merken en distributeurs krijgen de afgelopen jaren steeds weer een of andere variant van deze conclusies te horen en te voelen. Iedereen verwachtte dat de markt voor woningverbetering sterk zou inzetten op DIFM. De redenering was logisch: een vergrijzende groep huiseigenaren, toenemende complexiteit, afnemend geduld. Maar de werkelijkheid is ingewikkelder gebleken, omdat mensen zich niet aan voorspellingen houden.

Wat we nu dus in heel Europa zien, is eigenlijk meer een soort touwtrekken waarbij factoren als leeftijd, vaardigheden, kosten, beschikbaarheid en culturele normen een rol spelen. Maar als je wat meer afstand neemt, tekent zich een duidelijk patroon af. Laten we de details eens doornemen en analyseren wat er werkelijk gaande is op het gebied van woningverbetering.

Vooruitblik op de DIFM-boom

Als we terugkijken naar 2019, was DIFM goed voor ongeveer 41,2% van alle verbouwingswerkzaamheden in heel Europa, terwijl DIY 58,7% voor zijn rekening nam. Toen sloeg COVID toe en veranderde de situatie vrijwel onmiddellijk; doe-het-zelf schoot omhoog naar 62% – deels uit hobby, deels uit noodzaak – en DIFM daalde tot 37,2% in 2022. Maar sindsdien is het aandeel weer aan het stijgen. In 2024 bedroeg het aandeel van DIFM 39,3% – een klein, maar gestaag herstel vanaf een dieptepunt.

Fig. 1: Aandeel van doe-het-zelf- en DIFM-werkzaamheden bij woningverbetering in Europa.

Vergis je niet: doe-het-zelf blijft populair. In 2024 werd 60,7% van de klussen in Europa door de huiseigenaar zelf uitgevoerd. Dus ja, het uitbesteden van klussen neemt toe, maar slechts in bescheiden mate – en het zal voorlopig nog niet de overhand krijgen.

Waarom de uitgaven stijgen

De belangrijkste redenen waarom mensen zeggen dat ze in 2025 meer zullen uitgeven aan woningverbetering zijn vrij eenvoudig: meer werk, grotere klussen en hogere prijzen. Het gaat niet om het verbeteren van de levensstijl of het volgen van trends. Het gaat gewoon om een achterstand, kostendruk en het inhalen van lang uitgesteld onderhoud.

Verwar dat echter niet met groei door hoogwaardige projecten. De uitgaven zijn functioneel, niet opzichtig.

Arbeidskrachten: schaars, duur en vertraagd

Het tekort aan arbeidskrachten in een groot deel van Europa zet de capaciteit nog steeds onder druk. Vraag het maar aan iemand die een installateur probeert in te plannen: die zal je hoogstwaarschijnlijk vertellen dat er een achterstand is. Dus als mensen toch al overwegen om werk uit te besteden, krijgen ze meteen te maken met hoge prijzen, lange wachttijden of beide.

34% van de consumenten noemt de kosten als de belangrijkste belemmering voor uitbesteding, een tastbare tegenslag die hen ertoe aanzet om op zoek te gaan naar goedkopere alternatieven.

Wat is de drijvende kracht achter doe-het-zelf?

Je zou gemakkelijk kunnen denken dat ouderen taken uitbesteden – ze hebben meer geld en minder zin – en dat jongeren dingen zelf doen – ze hebben minder geld, meer zin en de kennis die ze tijdens de pandemie hebben opgedaan – maar de cijfers ondersteunen dat niet.

• 35- tot 54-jarigen zijn het meest actief op het gebied van doe-het-zelf: 64% voert klussen zelf uit
• De groep van 55-plussers volgt op de voet met 63%
• 18- tot 34-jarigen zijn het minst geneigd om zelf klussen te doen – slechts 55% van hen ziet dat zitten

Het echte verschil komt naar voren als we naar ervaring kijken. Van degenen die aangeven geen ervaring te hebben, doet slechts 45 procent zelf klussen. Bij de lichte doe-het-zelvers ligt dit percentage op 63% en bij de ervaren verbouwers op maar liefst 76%. Dit betekent dat… deze activiteiten sterk samenhangen met zelfvertrouwen:

• 76% van de mensen die zichzelf als klussers beschouwen, voert de werkzaamheden zelf uit
• 63% van de mensen die af en toe wat klusjes doen, doet dat ook
• van degenen zonder ervaring neemt slechts 45% het werk zelf op zich

Wat dat betekent: mensen gaan zelf aan de slag als ze het gevoel hebben dat ze weten wat ze doen. Het is dus geen kwestie van generatie of leeftijd, maar heeft meer te maken met vakkennis.

Europa treedt niet als één blok op

In sommige landen is doe-het-zelf nog steeds de norm. Duitsland loopt voorop: 70,1% van de ondervraagden voert zelf klussen in huis uit. Frankrijk, Oostenrijk en Zweden zitten allemaal tussen de 65 en 70%. Nederland zit net boven de 60%.

Italië, België en Spanje daarentegen laten veel lagere doe-het-zelfpercentages zien, in sommige gevallen zelfs onder de 50%. De redenen? Talrijk: culturele verwachtingen, lokale arbeidsmarktdynamiek en zelfs het regelgevingsklimaat. In sommige regio’s is het inhuren van hulp gewoon de gangbare praktijk. In andere regio’s is men er trots op om het zelf te doen. En dan zijn er nog de prijsverlagingen. Al deze factoren spelen een grote rol.

Dus als je in heel Europa actief bent en het als één geheel beschouwt – stop daar dan mee. Het gaat om verschillende gedragingen, niet om één trend. Wat in Berlijn werkt, werkt niet in Milaan.

Outsourcing verandert

Laten we eens kijken waar het uitbestede werk daadwerkelijk naartoe gaat. In 2024 ging 38% van de uitbestede opdrachten naar professionele, gespecialiseerde bedrijven, en dat is nog steeds het grootste marktaandeel. Maar het snelst groeiende segment? Bekenden. Vrienden, familie, buren, halfgeschoolde freelancers. Die categorie maakte een aanzienlijke sprong, van 19% in 2023 naar 29% in 2024. Dat kan niet worden genegeerd.

Waarom? Nogmaals: de kosten. Mensen willen hulp, maar ze zoeken manieren om het traditionele systeem te omzeilen. Niet omdat ze dat willen, maar omdat ze het gevoel hebben dat ze dat moeten doen.

De kennisseneconomie en de economie van veelzijdige vaardigheden

De volgende vraaggolf zal hoogstwaarschijnlijk uit het middensegment van de markt komen. Het zijn niet de doe-het-zelvers met boormachines van onbekende merken of de professionele bedrijven met bestelwagens en een website. Het zijn de parttimers, de mensen met een bijbaantje en de eenmanszaken die stilletjes uitgroeien tot belangrijke spelers in alle leeftijdsgroepen… vooral voor klussen met een lage tot gemiddelde complexiteit.

Dit zijn geen erkende HVAC-teams of aannemers die complete renovaties uitvoeren. Het zijn een buurman die schildert, een neef die tegels legt en de zwager van je getuige met gouden handen, die het gat opvullen dat is achtergelaten door dure of niet-beschikbare professionals.

Soorten opdrachten: decoratieve opdrachten nemen toe, constructieve opdrachten zijn aan een maximum gebonden

Wat voor soort werk doen mensen eigenlijk?

• De populariteit van verbouwingsklussen (denk aan schilderen, vloeren leggen, behangen en het vernieuwen van meubilair) neemt toe. In het vierde kwartaal van 2024 gaf 61% van de consumenten aan te verwachten in 2025 meer grote verbouwingsklussen te gaan uitvoeren. Voor kleinere verbouwingsklussen lag dit percentage op 57%.
• Banen in de bouw – zowel kleine als grote projecten – vertonen een vlakker verloop. Tussen de 52 en 60 procent van de mensen gaf aan hier geen toename van de activiteit te verwachten

Dat betekent dat consumenten investeren in esthetiek en functionaliteit, oftewel zaken die ze zelf kunnen aanpakken of die ze met een gerust hart tegen een betaalbare prijs kunnen uitbesteden. Maar grote structurele of technische projecten? Die zijn gevoeliger voor kosten en de beschikbaarheid van arbeidskrachten.

Deze markt verschuift niet, maar breidt zich uit

Vergeet het idee dat doe-het-zelf aan het verdwijnen is. Dat is niet zo. Wat we in plaats daarvan zien, is dat DIFM zich steeds verder diversifieert. Steeds meer mensen besteden werk uit, maar niet in de traditionele zin van het woord. Ze maken gebruik van kleinere teams, informele hulp en semi-professionals. Ze maken andere afwegingen dan vijf jaar geleden.

Tegelijkertijd blijft de doe-het-zelfmarkt stabiel. Mensen die over vaardigheden beschikken – en vooral degenen die enige ervaring, zelfvertrouwen of een hobby hebben opgebouwd – blijven actief. En per land verloopt dit op totaal verschillende manieren.

Dit is geen verschuiving van DIY naar DIFM. Het is een spreiding over meerdere wegen. En als je maar op één van die trajecten kunt inspelen, loop je achter.

Conclusie

Als je nog steeds wacht tot DIY instort of tot DIFM overal de industriestandaard wordt, kijk dan nog eens goed. We zien steeds meer kanalen, meer spelers en meer grijze gebieden tussen full-service-outsourcing en doe-het-zelf in het weekend. Dat is geen slechte zaak. Het is gewoon anders dan we hadden verwacht, en als je bereid bent om de nuances in de gaten te houden – wie het werk doet, wie de materialen koopt en hoe de lokale gewoonten er werkelijk uitzien – zul je snel zien waar de kansen liggen.

Als je graag concrete beslissingen neemt, houd dan onze aankomende webinars, nieuwe blogartikelen en uitgebreide rapporten in de gaten, waarin we dit alles grondig uitdiepen.