Marktrapport
Ontdek de visie van architecten op duurzaam bouwen
Bekijk het rapport over architectonische duurzaamheid uit het tweede kwartaal van 2025 voor onderzoek naar duurzaam en circulair bouwen, belemmeringen voor de invoering ervan en verschillen tussen markten. Gebruik dit perspectief van de bestekschrijver om inzicht te krijgen in de context van materiaalkeuzes en gerichte vragen te formuleren over uw eigen duurzaamheidsaanbod.
Blogs I gepubliceerd 20 June 2024 I Dirk Hoogenboom
Duurzaam bouwen – Hoe en waarom deze sector steeds groener wordt
Of je nu op de bouwplaats bezig bent met de ruwbouw van een nieuwbouwproject, een HVAC-systeem aanpast of tot laat in de avond achter je bureau een offerte voor een klant opstelt: je hebt de verandering waarschijnlijk wel gemerkt. Het ene moment ben je bezig met het berekenen van de kosten van materialen die sinds vorig jaar in prijs zijn verdubbeld, het volgende moment leg je aan een klant uit waarom je niet zomaar zonnepanelen kunt plaatsen op een huis uit de jaren ’70 zonder isolatie. Ondertussen blijven de e-mails maar binnenkomen – nieuwe regels, nieuwe stimuleringsmaatregelen, nieuwe normen.
Iedereen heeft het over duurzaamheid. De vraag is: wat verandert er nu eigenlijk op bouwplaatsen en wat blijft nog steeds bij loze beleidspraat die nog niet echt tot uiting komt?
In heel Europa zijn sommige professionals er al mee bezig. Ze passen het in de projectplanning in, sturen de verwachtingen van de opdrachtgevers bij, jongleren met budgetbeperkingen en proberen toch gebouwen te realiseren die de tand des tijds doorstaan.
Het gaat hier niet om een verslag over een opkomende trend. Het is een onvermijdelijke, naderende toekomst voor de sector waarover niet te onderhandelen valt. Een toekomst die wordt bepaald door beleid, vraag en duidelijke milieubeperkingen. Laten we dus eens kijken waar we naartoe zouden kunnen gaan – als we bereid zijn om er werk van te maken.
Waarom dingen eigenlijk niet kunnen wachten
Simpel gezegd: omdat de cijfers onmogelijk te negeren zijn. De bouwsector is verantwoordelijk voor 37% van de wereldwijde CO₂-uitstoot en 34% van het wereldwijde energieverbruik. Daardoor staan we, of we dat nu leuk vinden of niet, in het middelpunt van het klimaatdebat.
Voor bouwprofessionals draait het klimaatdebat om praktische prioriteiten:
- het verminderen van uitstoot
- het gebruiken van hernieuwbare energie
- het verbeteren van de energieprestaties van nieuwe gebouwen
- het gebruiken van gerecyclede of hergebruikte materialen
De uitdaging is om die prioriteiten om te zetten in werkbare keuzes voor elk project.
Wat professionals daadwerkelijk doen
Hoe reageert de sector hierop?
- meer dan 50% van de architecten en aannemers houdt zich al actief bezig met duurzaam bouwen
- 60% van de installateurs past regelmatig duurzame oplossingen toe in hun werk
- Huiseigenaren volgen dit voorbeeld: 38% is van plan dit jaar te investeren in duurzaamheidsverbeteringen, voornamelijk gedreven door kostenbesparingen en energieprijzen (met name in Spanje, Italië en Polen)
Maar interesse gaat niet altijd gepaard met daadwerkelijke uitvoering. Structurele elementen zijn nog steeds de belangrijkste factor in duurzaam ontwerp, met name in Frankrijk (55%), België (43%) en Italië (36%). Materialen, HVAC en daksystemen volgen op korte afstand.
Wat er daadwerkelijk wordt gebruikt
In de meeste markten maken professionals gebruik van een aantal belangrijke duurzame oplossingen, met name:
- warmtepompen
- zonnepanelen
- LED-verlichting
- biogebaseerde isolatie
- gerecycleerde of hergebruikte materialen
Desondanks daalde de verkoop van warmtepompen in 2023 met 5%, gevolgd door een verdere daling van 47% begin 2024 – wat een enorme zorg is gezien hun belang voor de decarbonisatie van de verwarming.
Ondertussen neemt de capaciteit van zonne-energie explosief toe, met een verwachte groei van 36% in 2024. Duitsland loopt voorop in volume, maar Nederland staat op de eerste plaats per hoofd van de bevolking met 1.342 W per inwoner.
Waar liggen de uitdagingen?
1. Investeringsmoeheid
De bereidheid van klanten om te betalen voor duurzame upgrades stagneert. Hoge initiële kosten blijven een bezwaar.
2. Tekort aan vakmensen
Een tekort aan gekwalificeerde werknemers die zijn opgeleid in duurzame methoden is een andere uitdaging voor bouwprojecten.
3. Kennisachterstanden
Er heerst grote verwarring in de sector, zelfs wat betreft de terminologie. Velen verwarren circulariteit nog steeds met recycling, maar het begrip is veel breder: het gaat om het vanaf het begin ontwerpen zonder afval en het plannen van hergebruik en demontage, niet van sloop. Slechts een derde van de professionals begrijpt dit onderscheid duidelijk, terwijl het steeds centraler komt te staan in toekomstige regelgeving. 49% van de professionals geeft toe niet volledig te begrijpen wat „duurzaamheid“ of „circulariteit“ eigenlijk betekent in de context van de bouw. In Polen was maar liefst 41% van de respondenten totaal niet bekend met het concept.
Wat je per land moet nagaan
Voordat je bevindingen uit de ene markt op een andere toepast, ga je het volgende na:
- de nationale plannen en financiering die relevant zijn voor het project
- de energie- en materiaalkosten en de beschikbaarheid van vakmensen
- veranderingen in budgetten en voorwaarden voor steun aan groene maatregelen
- het klimaat- en energiebeleid dat relevant is voor de markt
Deze omstandigheden moeten per markt worden nagegaan voordat duurzaamheidsambities worden omgezet in investeringsplannen.
Wat moet er gebeuren?
De technologie hebben we al. Wat nog ontbreekt, is coördinatie, investeringen en bovenal initiatief in de hele sector.
- Architecten en aannemers zijn bepalend voor 70% van de materiaalkeuzes
- Installateurs spelen een leidende rol op het gebied van zonne-energie, HVAC en energiesystemen
- Van materiaalleveranciers wordt verwacht dat zij de markt begeleiden en voorlichten
Terwijl we met de vinger wijzen, horen we ook dat 66% van de professionals zegt dat „de overheid circulariteit moet afdwingen” en dat 80% het ermee eens is dat de sector zelf een mentaliteitsverandering nodig heeft. Daar wil niemand zich voor inzetten, zelfs als die verandering zich daadwerkelijk aandient. Dus als je wacht op een oplossing van bovenaf, maak het je dan maar gemakkelijk – het gaat nog wel even duren.
Wat je nu kunt doen
Ongeacht uw rol in de bouwsector – ontwerper, aannemer, installateur, leverancier – wordt uw werk nu al beïnvloed door duurzaamheid. Mocht het nog niet volkomen duidelijk zijn: de vraag is niet of u zich zult aanpassen, maar hoe goed en hoe snel.
Wacht niet tot de volgende regelgeving je daartoe dwingt. Neem het voortouw. Bereid je bedrijf, je team en je klanten voor op wat er gaat komen.
Hulp nodig bij het verkennen van uw groene transitie? Schrijf u in voor onze live webinars, bekijk onze rapporten, uitgebreide marktanalyses en productimpactstudies. Wij helpen u op weg.
Marktonderzoek op maat
Zet duurzaamheidsambities om in onderbouwde beslissingen
Algemene groene toezeggingen moeten aansluiten bij de praktische behoeften van klanten. USP kan u helpen uw doelmarkt te verkennen, duurzame productconcepten te testen en de factoren te beoordelen die bepalen of klanten uw aanbod overwegen en kiezen.
Marktverkenning
Onderzoek de klanten, concurrenten en marktomstandigheden die de vraag naar uw aanbod op het gebied van duurzaam bouwen bepalen, voordat u beslist waar u uw commerciële of productinvesteringen op richt.
Onderzoek naar productontwikkeling
Test duurzame materiaal- en installatieconcepten bij de mensen die ze specificeren of gebruiken, en breng daarbij de praktische voordelen, bezwaren en onvervulde toepassingsbehoeften in kaart.
Onderzoek naar drijfveren
Beoordeel hoe duurzaamheid, prijs, prestaties en andere criteria de keuzes van klanten beïnvloeden, zodat u prioriteit kunt geven aan bewijsmateriaal en voordelen die relevant zijn voor het besluitvormingsproces.