Marktrapport
Ontdek de digitale prioriteiten van aannemers
Bekijk de Contractor Monitor voor informatie over hoe Europese aannemers te werk gaan, plannen maken en reageren op marktdruk. Gebruik dit platform om de digitalisering te onderzoeken in het licht van de prioriteiten van de klant, voordat u ervan uitgaat dat kennis van BIM automatisch betekent dat men klaar is om op uw aanbod in te gaan.
Blogs I gepubliceerd 22 April 2025 I Dirk Hoogenboom
BIM in de bouw: grote bekendheid, geringe toepassing
Nog niet zo lang geleden had je op de bouwplaats alleen een afgedrukte tekening, een klembord en een team nodig dat wist hoe het moest worden uitgevoerd. Maar als je al langer in de sector werkzaam bent, heb je de verandering zeker gemerkt. Projecten worden steeds complexer, de marges krapper en de verwachtingen hoger. Opdrachtgevers willen duidelijkheid. Steden willen duurzaamheid. En aannemers? Die willen slimmer bouwen.
Daarom maakt Building Information Modeling – BIM – de laatste tijd flinke vorderingen. Nou ja, tot op zekere hoogte. Het is een hulpmiddel dat oplossingen belooft, maar voor de meeste aannemers in Europa is het nog steeds iets waar ze misschien ooit eens aan toe zullen komen.
Laten we eens kijken naar de basisprincipes en nagaan hoe BIM ervoor stond in de analyse die in april 2025 werd gepubliceerd, wat het oplevert voor degenen die er gebruik van maken en waarom de rest nog steeds afwacht.
Wat is BIM en welke plaats heeft het binnen digitalisering?
In deze sector neemt digitalisering veel verschillende vormen aan: van robotica en automatisering, via laserscanning en slimme wearables, tot IoT of VR: er valt veel te bespreken en er is veel technologie om in de gaten te houden.
Bij deze verschuiving staat één technologie centraal: Building Information Modeling (BIM) – een hulpmiddel dat de manier waarop we bouwprojecten plannen, ontwerpen en beheren verandert.
BIM is een digitale 3D-weergave van een gebouw die dient als platform voor samenwerking voor architecten, ingenieurs, aannemers, elektriciens – eigenlijk iedereen die bij het project betrokken is. Anders dan bij traditionele bouwmethoden, waarbij elke discipline afzonderlijk werkt en bijdragen achteraf worden samengevoegd, stimuleert BIM samenwerking via gedeelde gegevens en realtime updates.
In plaats van alleen de indeling of structuur weer te geven, kan BIM veel aspecten van het project samenbrengen: bijvoorbeeld de benodigde hoeveelheid beton of stalen balken, tijdschema’s en werkprocessen, budgetprognoses en het volgen van duurzaamheid, terwijl mogelijke conflicten vooraf worden gesignaleerd.
Als een aannemer bijvoorbeeld de plaatsing van luchtkanalen moet aanpassen, kan iedereen die bij de bouw betrokken is de gedeelde wijziging zien en de eigen plannen waar nodig aanpassen. Dit kan verrassingen op het laatste moment en improvisatie verminderen, waardoor teams effectiever kunnen plannen, kostbare fouten kunnen voorkomen en de algehele efficiëntie kunnen verbeteren. In wezen maakt alles deel uit van het geheel.
Grote bekendheid met BIM, weinig gebruik
De volgende cijfers over aannemers werden in april 2025 gerapporteerd.
Er is een opvallende kloof tussen kennis van BIM en de daadwerkelijke toepassing ervan. Bijna de helft van de aannemers in heel Europa, zo’n 47%, weet wat het is, maar hoe zit het met het daadwerkelijke gebruik ervan in projecten? Dan gaat het om ongeveer 1 op de 10 aannemers. Die kloof tussen bekendheid en toepassing is veelzeggend.
47%
gerapporteerd in de analyse van april 2025
Ongeveer 1 op de 10
gerapporteerd in de analyse van april 2025
Fig. 1: bekendheid met en gebruik van BIM onder Europese aannemers, gerapporteerd in april 2025.
Sommige landen lopen voorop. In Nederland bijvoorbeeld is 79% van de aannemers op de hoogte van BIM en maakt 42% er daadwerkelijk gebruik van; daarmee zijn ze veruit koplopers in Europa. In Spanje en het Verenigd Koninkrijk stijgt het gebruik langzaam tot ongeveer een kwart van de aannemers, maar in landen als Frankrijk, Italië of Polen is de bekendheid matig, de belangstelling gering en bedraagt het gebruik nauwelijks meer dan enkele procenten.
Bedrijfsgrootte doet ertoe
De eerdere analyse van de Contractor Monitor, gepubliceerd in november 2023, biedt nuttige context over de bedrijfsgrootte en de onderzochte markten.
Zoals de resultaten van de Contractor Monitor van USP Marketing Consultancy laten zien, varieert het aandeel aannemers dat met BIM werkt van 35% in Nederland tot slechts vijf en vier procent in respectievelijk Duitsland en Polen.
Om deze lage aandelen in perspectief te plaatsen, is het belangrijk op te merken dat deze resultaten gebaseerd zijn op onze halfjaarlijkse monitor. Daarvoor onderzoeken we aannemers met vijf of meer werknemers in acht Europese landen. Bedrijfsgrootte hangt doorgaans sterk samen met BIM-gebruik: BIM wordt vaker gebruikt bij grotere projecten en minder vaak bij kleinere projecten.
Omdat grote aannemers vaker betrokken zijn bij grotere projecten, is het ook waarschijnlijker dat zij BIM gebruiken. Kleinere aannemers zijn over het algemeen vaker betrokken bij kleine projecten en ook vaker bij renovatieprojecten. Bij dat soort projecten wordt BIM niet vaak gebruikt, waardoor kleinere aannemers het minst geneigd zijn BIM te gebruiken. Aangezien wij ons richten op middelgrote tot grote aannemers, zijn die kleine aannemers al buiten de onderzoeksgroep gelaten.
De Nederlandse situatie laat andere drijfveren van BIM-gebruik zien
Ten eerste is de mate van digitalisering van bouwprocessen in Nederland van zichzelf al zeer hoog, waardoor de stap om BIM te gaan gebruiken kleiner is. Ten tweede kent Nederland een nieuwbouwcultuur met veel seriematige bouw en prefabricage. Daardoor is BIM niet alleen erg nuttig, maar vaak ook noodzakelijk.
Daarnaast is er een netwerk van overheids- en onderwijsinstellingen dat het gebruik en de integratie van BIM stimuleert, bijvoorbeeld door BIM-cursussen aan te bieden. Daardoor ligt het BIM-gebruik onder bouwprofessionals verderop in de bouwketen ook hoger dan in andere landen, hoewel het doorgaans lager is dan het BIM-gebruik onder aannemers en vooral architecten.
Waarom maken niet meer aannemers gebruik van BIM?
De analyse van april 2025 benoemde verschillende belemmeringen voor de toepassing van BIM.
De redenen hebben minder te maken met weerstand en meer met de realiteit en/of praktische overwegingen.
Een bekende trend
Om te beginnen is BIM vooral een zaak van nieuwbouw , en de markt staat onder druk. Door stijgende kosten, een tekort aan arbeidskrachten en strengere regelgeving worden er minder grootschalige projecten gerealiseerd. Minder nieuwbouw betekent minder behoefte aan BIM. Zo simpel is het. Kleinere bedrijven zien het nut niet in om erin te investeren wanneer de projecten waaraan ze werken te klein zijn (20%), wanneer het bedrijf zelf te klein is (20%) of wanneer hun projecten niet zo complex zijn. 19% heeft zelfs aangegeven er helemaal niet over nagedacht te hebben.
Gebrek aan afstemming binnen het ecosysteem
Misschien wel de meest genoemde uitdaging onder BIM-gebruikers is de uitwisselbaarheid. Projectpartners werken niet altijd met dezelfde modellen en informatie. Deze discrepantie leidt tot wrijving, gegevenssilo’s en dubbel werk – factoren die het potentieel van BIM om werkprocessen te stroomlijnen allemaal verminderen. Het is dan ook geen wonder dat dit voor 59% van de aannemers een knelpunt vormt.
Kosten, complexiteit en opleiding
Andere beperkende factoren zijn onder meer de noodzaak van financiële investeringen (13%), opleidings- en kennislacunes (9%) en de waargenomen complexiteit (7%). Simpel gezegd: veel aannemers zijn niet tegen BIM; ze zijn er gewoon nog niet klaar voor.
Fig. 2: redenen die aannemers gaven om geen gebruik te maken van BIM, gerapporteerd in april 2025.
Niet iedereen in de sector is zich volledig bewust van hoe BIM processen kan stroomlijnen en resultaten op lange termijn kan verbeteren. Er valt nog veel te leren en sommige betrokkenen zijn er niet van overtuigd dat zij BIM nodig hebben. Dat geldt vooral voor kleinere bedrijven die succesvol zijn geweest met traditionele methoden en geen dringende behoefte voelen om te veranderen.
Wat zijn de voordelen voor degenen die wel gebruikmaken van BIM?
Aannemers die BIM gebruiken, zeggen dat de voordelen reëel zijn. Bovenaan de lijst staat efficiëntie (67%). Projecten verlopen soepeler, er zijn minder verrassingen en vertragingen. Mocht er toch iets misgaan, dan worden problemen eerder opgemerkt dankzij tools zoals clashdetectie en hoeveelheidsberekeningen (59%). Een betere algehele planning staat op 14%.
Dit zijn gerapporteerde voordelen uit de analyse van april 2025, geen garantie op een bepaald rendement op de investering voor elk project.

Er is nog werk aan de winkel
Laten we duidelijk zijn: de meeste aannemers die BIM gebruikten in die analyse uit 2025, maakten slechts gebruik van de basisfuncties. De meesten maken gebruik van 3D-visualisatie (81%), het genereren van 2D-tekeningen (77%) en clashdetectie (76%). En dat is prima, vooral als het helpt om het proces te stroomlijnen. Maar er zijn maar weinig bedrijven die alle mogelijkheden van BIM ten volle benutten.
Slechts ongeveer een derde maakt gebruik van functies zoals 4D-BIM (integratie van de planning, 28%), 5D-BIM (kostenraming, 31%).
Dat betekent dat er nog behoorlijk wat onbenut potentieel is. Deze functies zijn op maat gemaakt voor aannemers, maar worden nog steeds te weinig benut, deels vanwege de problemen die we al hebben genoemd (gebrek aan opleiding, coördinatieproblemen en de complexiteit om iedereen op één lijn te krijgen). Dus zelfs binnen de BIM-gemeenschap is er nog ruimte voor groei.
Levenscyclusbeheer en duurzaamheid
In de analyse van april 2025 melden aannemers bovendien dat bij 42% van hun BIM-projecten het model aan de opdrachtgever wordt overgedragen, wat wijst op een verschuiving naar een levenscyclusbenadering.
Een van de meest interessante aspecten van BIM is de rol ervan bij levenscyclusbeheer. BIM gaat verder dan de bouwfase; het dient als een uitgebreid hulpmiddel om een gebouw gedurende de hele levenscyclus te beheren. Dat betekent dat BIM van planning en ontwerp tot onderhoud en uiteindelijke ontmanteling waardevolle inzichten en gegevens biedt.
Naarmate duurzaamheid belangrijker wordt in de bouwsector, wordt het vermogen van BIM om materialen te volgen en de levenscyclus van een gebouw te optimaliseren cruciaal. Stel je voor dat je de recycling of het hergebruik van materialen aan het einde van de levensduur van een gebouw kunt plannen. Dat is het soort vooruitziende blik dat BIM biedt en dat het tot een essentieel onderdeel van moderne, duurzame bouwpraktijken maakt.
AI en BIM
Kunstmatige intelligentie zou kunnen helpen bij de ontwikkeling van BIM-werkprocessen. Door AI in BIM-modellen op te nemen, ontstaat de mogelijkheid om gegevensanalyse te automatiseren, projectplanning te verbeteren en menselijke fouten te verminderen. Deze integratie zou alles kunnen optimaliseren, van materiaalgebruik tot energie-efficiëntie.
Conclusie
Niemand doet alsof BIM eenvoudig te implementeren is. BIM is geen hulpmiddel dat je in een noodsituatie uit de brand helpt, maar een strategische verschuiving die je wegleidt van reactief brandblussen naar proactieve planning.
Bekijk onze webinars en andere blogs over BIM, digitalisering of toekomstige trends in de bouwsector. Er zijn volop informatiebronnen beschikbaar die waardevolle inzichten kunnen bieden en je op de hoogte houden van de nieuwste trends in de bouwsector.
Bekijk de Contractor Monitor of bespreek uw onderzoeksvraag.
Marktonderzoek op maat
Begrijp waarom BIM de moeite waard zou zijn
Aannemers hebben een reden nodig om hun werkwijze aan te passen, niet alleen maar meer bewustwording. USP kan u helpen de belemmeringen in kaart te brengen, ontvankelijke klantgroepen te identificeren en te testen welke ondersteuning uw digitale aanbod moet bieden.
Onderzoek naar marktsegmentatie
Groepeer aannemers op basis van hun projectmix, bedrijfsmiddelen en digitale volwassenheid om vast te stellen waar BIM-gerelateerde producten of diensten het meest relevant zijn voor hun werkzaamheden.
Onderzoek naar productontwikkeling
Test BIM-gerelateerde concepten samen met aannemers om inzicht te krijgen in de eisen op het gebied van compatibiliteit, gebruiksvriendelijkheid en praktische waarde, voordat u nieuwe functies toevoegt of uw productaanbod uitbreidt.
Driveranalyse
Beoordeel het relatieve belang van kosten, samenwerking, projectvereisten en ondersteuning bij de beslissingen van aannemers om een oplossing in te voeren, zodat u zich kunt richten op de daadwerkelijke belemmeringen.